De wereld lijkt er donkerder voor te staan dan ooit. Oorlogen, inflatie en klimaatdreiging. Wie is niet gevoelig voor het alomtegenwoordige pessimisme?
Maar hoe terecht is onze somberheid? Steven Pinker, een van de grootste en meest invloedrijke vooruitgangsdenkers van onze tijd, schreef er een kort, scherp en hoopgevend essay over voor het huisblad van zijn universiteit: The Harvard Crimson.
Op de kop af vijftig jaar nadat hij zelf afstudeerde, houdt hij een nieuwe generatie studenten een spiegel voor. Aan de hand van evidente data laat hij zien dat de mensheid -ondanks de waarschuwingen van een legioen aan onheilsprofeten- al een halve eeuw lang gestaag vooruitgang boekt.
De belangrijkste inzichten en cijfers uit zijn betoog op een rij:
- Onze blik is vervormd door psychologische valkuilen: Het nieuws voedt ons selectief met de ergste catastrofes. Dit activeert onze beschikbaarheidsbias (denken dat iets vaak voorkomt omdat het beeld levendig is) en negativiteitsbias (meer gewicht geven aan slechte dingen dan aan goede).
- Vooruitgang is vaak onzichtbaar: Grote, positieve ontwikkelingen bestaan meestal uit dingen die niet gebeuren (zoals een stad die niet wordt aangevallen) of uit trends die elk jaar in stilte met een paar procentpunten verbeteren.
- De geopolitieke wereld was in 1976 veel grimmiger: Destijds zat de helft van Europa nog achter het IJzeren Gordijn, waren Spanje, Portugal en Griekenland net verlost van dictaturen, en balanceerden de VS en de Sovjet-Unie op de rand van een nucleaire oorlog.
- Onwaarschijnlijke vrede werd werkelijkheid: In de jaren 70 leek een permanent vredesakkoord tussen aartsvijanden Israël en Egypte utopisch, net zoals een vreedzame machtsoverdracht in het Zuid-Afrika van de apartheid ondenkbaar werd geacht. Beiden gebeurden toch.
- Wereldwijde sprongen in levenskwaliteit (1976 versus nu):
- De wereldwijde levensverwachting steeg van 60 naar 73 jaar.
- Extreme armoede daalde spectaculair van 40 procent naar minder dan 9 procent van de wereldbevolking.
- Het aandeel analfabeten daalde van één op de drie naar één op de acht mensen.
- Zelfs de Verenigde Staten boekten flinke winst: Tussen 1976 en nu steeg de Amerikaanse levensverwachting van 73 naar 79,3 jaar, daalde de armoede, en halveerde het moordcijfer bijna. Daarnaast nam de giftige luchtvervuiling er met 78 procent afgenomen, ondanks een enorme bevolkingsgroei.
- Vooruitgang is geen automatisme: Dingen worden niet vanzelf beter; als je ze op hun beloop laat, worden ze slechter. Vooruitgang ontstaat pas wanneer kritische mensen de problemen van hun tijd erkennen en gerichte innovatie, diplomatie en actie inzetten om het welzijn te verbeteren.
- Een medicijn tegen cynisme: De geschiedenis laat zien dat eerdere generaties afstudeerden onder een even grote (of grotere) schaduw van crises, maar er telkens in slaagden zich een weg te banen naar een betere wereld.
Lees zélf het essay van Pinker
En doe mee aan een CuriCos Abdijsessie ‘Het gaat (nog steeds!) beter met de wereld dan je denkt.
Bovenstaande foto van Steven Pinker werd in 2023 gemaakt door Christopher Michel
Via: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International
