Hoe bouwen we een nieuwe wereld? Hoe transformeren we een regio met vijf miljoen mensen van vuil en industrieel naar groen en cultureel? Hoe sluit je honderden kolenmijnen en hoogovens en open je tegelijkertijd tal van musea, universiteiten en high tech bedrijven?
2026
vrijdag 25 september – zondag 27 september
Prijs: 575 euro
Meer informatie en aanmelden: info@curicos.nl
Wij van CuriCos -Ralf, Mirjam, Felix en Elleke- vertellen graag over vooruitgang die we boeken, maar we praten zelden over de vraag hóe we die vooruitgang voor elkaar krijgen. Hoe die vooruitgang, heel concreet, door mensen kan worden vormgegeven. Waar kan dat beter dan in het Roergebied?
Ooit zwart en vervuild, nu groen en cultureel
Berookt, zwart en diep vervuild, zo kenden wij het Roerbied. Nergens reden we sneller doorheen, op weg naar Scandinavië of Berlijn, dan door deze regio. Met meer dan 1000 kolenmijnen, 160 hoogovens en veel grootschalige chemie zorgde het Roergebied anderhalve eeuw voor de welvaart van Duitsland. De miljoenen mensen die er woonden en werkten vielen echter te betreuren. In het Roergebied, met zijn zwavelspuwende schoorstenen en rivieren vol gif, daar moest je niet zijn.
Zo was het in de jaren ’60 en ’70. Vervolgens begon de transformatie. Binnen een halve eeuw sloten alle kolenmijnen, verdween een groot deel van de chemie en zijn nog maar een handvol hoogovens over. Vandaag is het Roergebied een groene metropool, een ‘Landschaftspark’ waar alles draait om kennis en cultuur. Rond de 300.000 studenten studeren aan vijf grote universiteiten en twintig hogescholen. Met meer dan 200 musea kent het Ruhrgebied de grootste dichtheid aan tentoonstellingen in Europa.
En wie had kunnen vermoeden dat de achtergelaten industrie zich zou laten overwoekeren door overweldigend groen? Dat zich tussen de oude cokesovens, kranen en mijnschachten een ongekende biodiversiteit zou ontwikkelen? Dat het Roergebied een enclave zou worden voor dier- en plantensoorten die elders in Europa op uitsterven staan?
En dan is het Roergebied ook nog eens een ongekende multiculturele regio. Een op de drie inwoners is hier migrant. Toch krijgt de extreemrechtse AfD hier veel minder stemmen dan in de rest van Duitsland.
Hoe kreeg het Roergebied deze omwenteling voor elkaar? En wat kunnen wij ervan leren? Hoe bouw je een betere, gezondere en mooiere samenleving? Deze vraag beantwoorden we in een serie minicolleges en wandelend door oude industriegebieden, arbeiderskolonieen en natuurreservaten.
Programma
We ontmoeten elkaar op vrijdagmiddag in de Zeche (mijn) Zollverein en storten ons meteen op de vraag hoe het Roergebied in zo’n korte tijd kon veranderen van een regio vol zware industrie in een regio waar kennis en cultuur centraal staan
Zaterdag staat in het teken van migratie en integratie. We bezoeken de prachtige, nieuwe ‘Centrale Moskee’ van Duisberg. Tijdens een wandeling met moskeebestuurder Hülya Altun door haar ‘Turkse’ wijk Marxloh leren we hoe nieuwkomers gemakkelijk onderdeel kunnen worden van hun nieuwe woonplaats. In de namiddag wandelen we naar het Tetraeder, een van de moderne kunstwerken die vandaag de oude afvalbergen sieren.
Zondag draait om het verschijnsel ‘Industrienatuur’. We bezoeken het Landschaftspark Duisburg Nord, ooit een van de grootste hoogovencomplexen van het Roergebied (zie foto onder), nu een groene oase waar zich tussen de stalen mastodonten een enorme diversiteit aan soorten ontwikkelde: van vlinders en sprinkhanen, tot spechten, fazanten en haasachtigen. ’s Nachts staat de oude hoogoven in een lichtinstallatie, ontworpen door Jonathan Park, de man die ooit de Pink Floyd-concerten van licht voorzag, (zie foto onder).
We wisselen onze wandelingen af met lezingen en gesprekken, met maaltijden in Gaststätten en Biergärten.
Prijs
In de prijs voor dit inspiratieweekend/abdijsessie zit alles: de overnachtingen, de maaltijden, de entrees, colleges en rondleidingen. Alleen voor de drankjes maken we een gemeenschappelijke pot. Voorafgaand aan deze inspiratiereis krijgt iedereen een speciaal voor dit weekend geschreven boekje.
Over ons
’Het Roergebied roept’ is een programma van filosoof-theoloog dr. Ralf Bodelier en mediawetenschapper en sociaalgeograaf dr. Mirjam Vossen. Bodelier schreef uitgebreid over het Roergebied in oa Vrij Nederland en zijn boek ‘Bomen hebben wortels, mensen hebben benen’. Zij verzorgen de reis samen met moskeebestuurder Hülya Altun (Duisburg).
Van harte welkom is iedereen met een open geest en een goed humeur. Van belang is wel dat je wandelfit bent, want we wandelen door het stadje Marxloh, over het terrein van de oude kolenmijn Zollverein, door het Landschaftspark Duisburg Nord en heuvelop naar het Tetraeder in Bottrop.
Dit schreven onze vrienden:
Jacqueline Kortekaas:
Het was een prachtig en verrassend weekend.
Een aanrader!
Ron de Bruijn
Het was uitermate boeiend. Hoop nieuwe inzichten gekregen en een mooi gebied gezien, dingen die je daar zeker niet verwachtte.
Willeke Eskes
Beste Ralf en Mirjam… Dank voor de organisatie van een reis met vele verrassingen en nieuwe mooie inzichten. Het beeld van het Ruhrgebied, migratie en industriecultuur hebben we in sneltreinvaart bijgesteld dit weekeind. Daarnaast fijne gesprekken en door de groep ingebrachte kennis.
Een mooie mix van leren, ontdekken en ontspannen.
De Roergebied-reis op televisie
Journalist Jan Akkermann van de West-Duitse omroep, liep in juni 2024 drie dagen met ons mee. In augustus ’24 verscheen zijn mooie, enthousiasmerende reportage in het televisieprogramma Lokalzeit.
