Eigenlijk zou ik nog twee jaar moeten wachten met iets te schrijven over het tragische einde van Ludwig van Beethoven. Want op 26 maart 2027 is hij tweehonderd jaar dood. En tweehonderd is een mooi getal voor een Beethovenjaar. Maar ach, tegen die tijd doe ik het nog wel eens.
Wat een ellendig einde voor een van de grootste componisten ooit. Pas 57 was Ludwig toen hij ging, gekweld door leveraandoeningen, veroorzaakt door fors alcoholgebruik, een longontsteking, hepatitis-B, darmklachten, nierproblemen en doofheid door loodvergiftiging… Zijn buik en voeten zwollen door waterzucht, met puncties probeerden artsen het vocht af te voeren.
Maar hij ging mooi, tijdens een storm. Eerst een lichtflits boven Wenen, toen de donderslag. Beethoven die zijn ogen opende, overeind probeerde te komen, een vuist balde en stierf. Zijn laatste woorden zouden zijn geweest: ‘Plaudite, amici, comedia finita est’- ‘Applaudisseert, vrienden, de voorstelling is voorbij’. Zijn begrafenis en bijzetting op het Weense Zentralfriedhof werd door 20 duizend mensen bijgewoond.
Vandaag draai ik de hele dag Beethoven. Zijn Eroica-symfonie, zijn Mondscheinsonate en zijn vioolsonate nr. 9 de ‘Kreutzer’. Maar vooral toch dat kleine, lieve lied ‘Ich liebe dich’. Beethoven schreef het toen hij 25 jaar oud was. Mijn grootouders zongen het al, samen aan de keukentafel. Daarom draai ik het ook voor hen.
Ich liebe dich, so wie du mich,
Am Abend und am Morgen,
Noch war kein Tag, wo du und ich
Nicht teilten unsre Sorgen.
Auch waren sie für dich und mich
Geteilt leicht zu ertragen;
Du tröstetest im Kummer mich,
Ich weint’ in deine Klagen.
Drum Gottes Segen über dir,
Du, meines Lebens Freude.
Gott schütze dich, erhalt’ dich mir,
Schütz und erhalt’ uns beide
